POM dan PETP (Dua Plastik Kejuruteraan Paling Kerap Digunakan dalam CNC)
Ciri bahan → Aplikasi → Fokus Proses CNC → Perbandingan Pemesinan
I. POM (Polyoxymethylene / Acetal / Delrin)
1️⃣ Apakah itu POM? (Dari sudut pandang CNC)
POM ialah plastik kejuruteraan berketegaran tinggi, geseran rendah dan bersifat pelinciran sendiri,
serta sangat menyerupai logam semasa pemesinan CNC. Ia merupakan salah satu plastik paling digemari oleh bengkel CNC.
📌 Pandangan jurutera CNC:
“Mudah dipotong, stabil, tidak melekat pada mata alat, dan toleransinya sangat senang dikawal.”
2️⃣ Ciri utama POM (kesan terhadap pemesinan)
| Ciri | Kesan CNC |
|---|---|
| Ketegaran & kekristalan tinggi | Pemotongan stabil, kurang getaran |
| Pekali geseran rendah | Sesuai untuk komponen gelongsor |
| Kestabilan dimensi tinggi | Mudah kawal toleransi |
| Serapan air rendah | Minimum ubah bentuk selepas mesin |
| Pelinciran sendiri | Boleh ganti sebahagian komponen logam |
⚠️ Perhatian:
POM tidak tahan asid kuat dan agen pengoksida, serta kestabilan haba terhad melebihi 100 °C.
3️⃣ Aplikasi CNC biasa bagi POM
🔧 Komponen mekanikal & pemindahan kuasa
- Gear ketepatan
- Bushing & sleeve
- Slider & guide
- Roller & pulley
🤖 Automasi & komponen mesin
- Pin penjajaran
- Jig dan fixture
- Komponen pneumatik
🔬 Peralatan semikonduktor / elektronik (bukan proses teras)
- Komponen sokongan struktur
- Bahagian gelongsor suhu rendah
4️⃣ Fokus utama proses CNC POM
🛠 Mata alat
- Karbida (Carbide)
- Hujung tajam dengan sudut positif
⚙️ Parameter pemotongan
- RPM tinggi + suapan sederhana ke tinggi
- Boleh mesin kering (biasanya tanpa coolant)
- Serpihan ideal: panjang dan berpintal
📐 Ketepatan
- ±0.02 mm mudah dicapai
- Komponen presisi: sehingga ±0.01 mm
5️⃣ Isu biasa semasa mesin POM
| Masalah | Punca | Penyelesaian |
|---|---|---|
| Burring | Mata alat tumpul | Gunakan alat lebih tajam |
| Permukaan berjalur | RPM terlalu rendah | Tingkatkan kelajuan |
| Melekat / cair | Suapan terlalu perlahan | Tingkatkan feed rate |
II. PETP (Polyethylene Terephthalate – PET Kejuruteraan)
Juga dikenali sebagai PET-P atau PETP
1️⃣ Apakah itu PETP? (Sudut CNC)
PETP ialah plastik kejuruteraan berkekuatan tinggi, sangat stabil dari segi dimensi dan tahan haus.
Dari segi kestabilan dimensi, ia lebih baik daripada POM.
📌 Pandangan CNC:
“Tidak selicin POM, tetapi dimensi sangat stabil — sesuai untuk komponen presisi tinggi.”
2️⃣ Ciri PETP dan kesan pemesinan
| Ciri | Kesan CNC |
|---|---|
| Kekristalan & ketegaran tinggi | Kurang lenturan selepas mesin |
| Serapan air sangat rendah | Dimensi stabil jangka panjang |
| Tahan haus & keletihan | Sesuai pergerakan berterusan |
| Tahan suhu lebih baik berbanding POM | Prestasi stabil |
| Penebat elektrik baik | Digunakan dalam peralatan elektronik |
⚠️ Nota:
Geseran PETP lebih tinggi berbanding POM.
3️⃣ Aplikasi CNC PETP
🔬 Komponen struktur presisi tinggi
- Blok penjajaran
- Rujukan permukaan rata
- Jig toleransi ketat
⚙️ Semikonduktor / optoelektronik
- Komponen penebat
- Shim presisi
- Sokongan bukan sentuhan proses
🏭 Peralatan industri
- Rel tahan haus
- Cincin sokongan & sleeve
4️⃣ Fokus proses CNC PETP
🛠 Mata alat
- Karbida dengan hujung sangat tajam
⚙️ Parameter
- Kelajuan sederhana ke tinggi
- Suapan jangan terlalu perlahan (elak haba)
- Disarankan udara atau penyejukan minimum
📐 Keupayaan ketepatan
- ±0.01 mm stabil
- Kerataan dan selarian sangat baik
5️⃣ Perhatian khas PETP
| Isu | Keterangan |
|---|---|
| Permukaan kusam | Alat tumpul atau RPM rendah |
| Haba tertumpu | Masa sentuhan terlalu lama |
| Retak di bucu | Geometri alat tidak sesuai |
III. Perbandingan CNC POM vs PETP
| Item | POM | PETP |
|---|---|---|
| Kemudahan mesin | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Kestabilan dimensi | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Geseran | Rendah | Sederhana |
| Ketepatan maksimum | ±0.02 ~ ±0.01 | ±0.01 |
| Bahagian gelongsor | Sangat sesuai | Sederhana |
| Jig presisi tinggi | Sederhana | Sangat sesuai |
IV. Cadangan pemilihan bahan (praktikal CNC)
👉 Pilih POM jika:
- Gear, slider, komponen bergerak
- Keperluan geseran rendah
- Keutamaan kecekapan & pengeluaran besar
👉 Pilih PETP jika:
- Komponen penjajaran presisi tinggi
- Kestabilan dimensi kritikal
- Digunakan dalam peralatan semikonduktor / optik
POM / PETP
Cadangan Alat CNC & Parameter Pemotongan (Engineering Specification)
1. Penentuan asas bahan untuk pemprosesan (Spesifikasi CNC)
| Perkara | POM (Acetal / Delrin) | PETP (Plastik Kejuruteraan PET) |
|---|---|---|
| Kristaliti bahan | Tinggi | Tinggi |
| Kekerasan | Tinggi | Tinggi (sedikit lebih tinggi daripada POM) |
| Kadar serapan air | Rendah | Sangat rendah |
| Kestabilan dimensi | Baik | Sangat baik |
| Koefisien geseran | Rendah (auto-lubrikasi) | Sederhana |
| Jenis pemprosesan sesuai | Komponen geseran / penghantaran | Komponen penentuan posisi tepat tinggi |
2. Spesifikasi pemilihan alat (Tooling Specification)
2.1 Bahan alat
| Perkara | Cadangan |
|---|---|
| Bahan alat | Karbida (Carbide) |
| Salutan | Tidak disyorkan (elak lekat plastik) |
| Tepi pemotong | Sangat tajam, sudut depan positif |
| Saluran serpihan | Reka bentuk alur serpihan besar |
📌 Prinsip kejuruteraan
Pemprosesan plastik bukan masalah kehausan, tetapi berkaitan pengurusan haba & serpihan.
2.2 Geometri pemotong cadangan
| Perkara | Nilai cadangan |
|---|---|
| Bilangan bilah | 1–2 bilah |
| Sudut raker (Rake Angle) | +10° ~ +20° |
| Sudut heliks | 30° ~ 45° |
| Hujung alat | Chamfer kecil atau R ≤ 0.2 mm |
3. Parameter pemotongan CNC cadangan (Reference Parameters)
3.1 Pengfrezan (End Milling)
▶ Cadangan untuk POM
| Parameter | Julat disyorkan |
|---|---|
| Kelajuan pemotongan Vc | 300 – 600 m/min |
| Kelajuan spindle (Ø6 mm) | 16,000 – 30,000 rpm |
| Suapan per gigi fz | 0.05 – 0.20 mm/gigi |
| Kedalaman pemotongan paksi ap | 0.5 – 2.0 × D |
| Lebar pemotongan radial ae | 10 – 40 % D |
| Penyejukan | Kering / udara |
▶ Cadangan untuk PETP
| Parameter | Julat disyorkan |
|---|---|
| Kelajuan pemotongan Vc | 200 – 400 m/min |
| Kelajuan spindle (Ø6 mm) | 12,000 – 22,000 rpm |
| Suapan per gigi fz | 0.04 – 0.15 mm/gigi |
| Kedalaman pemotongan paksi ap | 0.5 – 1.5 × D |
| Lebar pemotongan radial ae | 10 – 30 % D |
| Penyejukan | Udara / sedikit cecair penyejuk |
📌 Perbezaan utama
- POM: boleh diproses cepat
- PETP: perlu stabil dan terkawal
- PETP: elak berhenti lama pada satu titik (elak haba terkumpul)
3.2 Penggerudian (Drilling)
| Parameter | POM | PETP |
|---|---|---|
| Mata gerudi | Standard atau khusus plastik | Khusus plastik |
| Sudut hujung | 90° – 118° | 90° |
| Kelajuan | Tinggi | Sederhana-tinggi |
| Suapan | Sederhana-tinggi | Sederhana |
| Peck Drill | Disyorkan | Wajib |
| Penyejukan | Kering | Udara |
3.3 Pusingan (Turning)
| Parameter | POM | PETP |
|---|---|---|
| Bahan pemotong | Karbida | Karbida |
| Radius hujung | R0.2 – R0.4 | R0.2 |
| Kelajuan pemotongan | Tinggi | Sederhana |
| Suapan | 0.1 – 0.3 mm/rev | 0.08 – 0.2 mm/rev |
| Penyejukan | Kering | Udara |
4. Ketepatan & Keupayaan kawalan geometri (Process Capability)
| Perkara | POM | PETP |
|---|---|---|
| Toleransi umum | ±0.05 mm | ±0.03 mm |
| Pemprosesan tepat | ±0.02 mm | ±0.01 mm |
| Kerosakan rata | Baik | Sangat baik |
| Keselarasan selari | Baik | Sangat baik |
| Deformasi selepas pemprosesan | Rendah | Sangat rendah |
5. Kawalan kritikal proses (Critical Process Controls)
5.1 Kawalan haba (paling penting)
- Elak suapan rendah + kelajuan tinggi
- Elak alat berhenti pada satu titik
- Lubang dalam mesti diproses secara berperingkat dengan penarikan untuk buang haba
5.2 Cadangan penjepit & jig
| Perkara | Spesifikasi |
|---|---|
| Kekuatan penjepit | Lebih rendah daripada komponen logam |
| Pad / alas | Gunakan pad lembut disyorkan |
| Penentuan posisi | Sentuhan permukaan lebih baik daripada sentuhan garis |
6. Kerosakan biasa & kaedah pembetulan (Failure Mode)
| Kerosakan | Bahan | Sebab | Kaedah pembetulan |
|---|---|---|---|
| Melekat / lekuk pada pisau | POM | Suapan terlalu perlahan | Tingkatkan suapan |
| Permukaan kasar | PETP | Alat tumpul | Tukar alat tajam |
| Retak di sudut | PETP | Haba berkumpul | Proses secara berperingkat |
| Perubahan dimensi | Kedua-dua | Deformasi penjepit | Kurangkan tekanan penjepit |
7. Kesimpulan pemilihan bahan (Spec Decision Guide)
- Geseran / penghantaran / pengeluaran cekap → POM
- Ketepatan tinggi / komponen rujukan / peralatan semikonduktor → PETP
#POM #Acetal #Delrin #PETP #PlastikKejuruteraanPET #PlastikTeknikal #KetegaranTinggi #SerapanAirRendah #KestabilanDimensi #BersifatPelincirDiri #BahagianKetepatanTinggi #CNC #Fres #FresAkhir #Turning #Penggerudian #Pemprosesan5Axis #PemprosesanKetepatan #PemotonganKelajuanTinggi #PemprosesanKering #PenyejukanMinimum #PeckDrill #KawalanTermaAlat #Karbit #AlatTajam #SudutRakePositif #RadiusTepian #BilanganPisau1hingga2 #SudutHeliks #AlurSerpihanBesar #AlatTanpaSalutan #AlatPlastik #KelajuanPemotonganVc #RPMSpindle #FeedPerTooth #KedalamanAxialAp #LebarRadialAe #KelajuanLinear #KadarFeed #KaedahPenyejukan #PemprosesanKelajuanTinggi #PemprosesanStabil #Tolerance #±0.05mm #±0.03mm #ToleranceKetepatan #±0.02mm #±0.01mm #Rataan #KeseragamanSelari #DeformasiSelepasPemprosesan #KawalanTerma #RekaJig #SentuhanPermukaan #KawalanKekuatanKlip #Burring #KekasaranPermukaan #RetakSudut #PergeseranDimensi #PengerudianTumpul #TumpuanHaba #BahagianGelungsur #BahagianTransmisi #PenentuanPosisiKetepatanTinggi #BahagianSemikonduktor #BahagianRujukan #PengeluaranBerkapasitiTinggi
Yongyi Technology Co., Ltd.
location_on 42756 No. 188-9, Section 1, Dafeng Road, Tanzi District, Taichung City, Taiwan
email yongyi-sales@umail.hinet.net
email justinwu6767@gmail.com